LET OP: GELD LENEN KOST GELD

19 Nov

Geld lenen kost geld. Dit wordt ons door de overheid al enkele jaren duidelijk gemaakt op televisie en in advertenties. Geleend geld zal moeten worden terugbetaald tegen een soms hoge rente, en dus kost geld lenen geld. Hetzelfde principe wordt er ook op nagehouden door de Nederlandse regering. We moeten bezuinigen om het huishoudboekje op orde te krijgen. Helaas voor het Kabinet werkt de economie op macroniveau anders dan op microniveau.

Op microniveau klopt het adagium, een gezin kan niet eeuwig blijven lenen. Uiteindelijk zal het ten onder gaan aan de schuldenlast. Maar op macroniveau werkt deze economische wetmatigheid subtieler. Nederland bevindt zich namelijk in de comfortabele situatie waarin geld lenen geen geld kost. Het komt af en toe zelfs voor dat wij geld toe krijgen als andere landen en investeerders hun geld in Nederland willen stallen. Er zal gezegd worden dat dit komt omdat wij zo goed kunnen bezuinigen. Omdat de Nederlandse overheid binnen de drie-procent-norm van Brussel blijft. Dit is maar ten dele waar, de werkelijke reden is complexer.

Wij hebben in vergelijking met de Zuid-Europese landen een zeer moderne economie. Deze wordt gekenmerkt door een hoge mate van innovatie, arbeidsflexibiliteit en een gemoderniseerd sociaal zorg- en pensioenstelsel. Daarom is onze totale schuld altijd stukken lager geweest dan die van Portugal, Italië, Griekenland en Spanje, de zogenoemde PIGS landen. Het vertrouwen in Nederland is bijgevolg groot en zal dat blijven, ook als we soms ons boekje te buiten gaan.

Vanzelfsprekend kost onze staatsschuld ons geld, ongeveer €10 miljard aan rente per jaar. Dit is absoluut weggegooid geld te noemen. Helaas is hier met de huidige bezuinigingen weinig aan te veranderen. Deze rente wordt namelijk betaald over onze totale staatschuld die eind 2013 rond de €447 miljard schommelt. Rutte-I en Rutte-II bezuinigen samen €46 miljard maar houden een begrotingstekort van 2,7% waardoor de staatsschuld blijft toenemen en het bedrag aan rente gelijk blijft of zelfs toeneemt. Herfinanciering van een gedeelte van de staatsschuld tegen lagere rentes is mogelijk maar het probleem wordt er niet mee opgelost.

Wat moet er dan gebeuren?

Als er bezuinigd wordt op overheidsniveau, bezuinigd wordt in het bedrijfsleven en bezuinigd wordt door de consument dan is er geen economische groei meer mogelijk. Zonder groei en zonder vraag naar producten en goederen ontstaat er minder werkgelegenheid. Minder werkgelegenheid betekent minder inkomsten voor de overheid, met verder bezuinigingen tot gevolg. Zo gaat de cirkel rond. Het vertrouwen neemt af, het pessimisme neemt toe en iedereen wordt er de dupe van. Bezuinigen is nog nooit de manier gebleken om uit een crisis te komen.

Je ziet het in Griekenland en Spanje gebeuren, waar de overheid te veel en te snel moet bezuinigen. Zonder groei en zonder uitzicht op een verbeterde situatie, zijn 1 op de 4 Spanjaarden en Grieken werkloos. Onder de jongeren is dit zelfs 1 op de 2. Geen baan betekent geen inkomen en geen inkomen betekent geen belastingafdracht maar wel een uitkering. Kortom, werkloosheid kost de overheid en het bedrijfsleven handenvol geld.

Hoe kwamen andere landen uit de economische crisis? In het verleden hadden onder andere de Verenigde Staten en Duitsland te lijden onder de Grote Depressie van de jaren dertig. Zij kwamen hieruit door grote investeringen in de oorlogsindustrie. Gelukkig is deze investering nu niet nodig. Maar dezelfde landen investeren wel in onderwijs, infrastructuur, duurzame energie en innovatie. De BRIC landen, met Brazilië en China voorop zetten grote stimuleringspakketten in die hun land sterk uit de crisis laat komen. Deze landen zijn afgestapt van het strikte monetaristisch beleid dat Milton Friedman vanaf de jaren zeventig met succes promootte. Het is tijd voor een gematigd Keynesiaans economisch model: investeren in crisistijd en bezuinigen wanneer het goed gaat. Zo groei je de crisis uit en neemt de staatschuld (naar verhouding) af. Investeren en nivelleren. Laat het een feestje worden voor heel Nederland.

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: