De Nederlandse politiek mist idealen

17 Aug

Het tekort van de Nederlandse politiek bestaat uit een tekort aan idealen. De idealen die partijen hadden voordat de crisis begon zijn als sneeuw voor de zon verdwenen. Met als triest dieptepunt het stopzetten van het krachtwijkenbeleid, de bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking en de vervuiling van onze Official Development Assistance uitgaven. Het verheffingsideaal en het idee van de maakbare samenleving zijn verdwenen. Wat overblijft is een cynische politieke cultuur en een hardvochtig beleid gericht op het individu. Partijen hebben geen probleem meer om generaties en bevolkingsgroepen tegen elkaar uit te spelen. De 50Plus partij en de PVV zijn hier ultieme voorbeelden van.

De crisis is niet de enige schuldige 

Het is niet alleen de crisis waar de oorzaak van deze ontwikkeling ligt; het zijn de partijen zelf die sinds Pim Fortuyn steeds openlijker strijden voor de gunsten van de kiezer. Het resultaat is een oneindige reeks van spoeddebatten en Kamervragen. De waan van de dag regeert te allen tijde. In een politiek landschap waar je idealen en beleid moet samenvatten in een Tweet raakt de inhoud verloren. In plaats van hun kiezers te leiden, zijn de politieke partijen nu de volgers geworden van de grillen van de bevolking, geventileerd door opiniemakers en opiniepeilers.

In deze situatie is het gemakkelijk om als partij haar idealen te vergeten en haar kleur te verliezen. De resultaten zijn alom vertegenwoordigd. Men is het vertrouwen in de politiek kwijt, coalities worden steeds moeilijker te vormen, het aantal ‘one-issue’ parijten breidt zich gestaag uit en het populisme viert hoogtij.

Idealen niet meer te verwezenlijken

Het gevolg is ook dat de partijen hun idealen niet eens zouden kunnen verwezenlijken mochten ze deze toevalligerwijs terugvinden. Ze weten namelijk geen draagvlak meer te creëren voor hun ideeën. Daarmee wordt het voor een partij zoals de Partij van de Arbeid makkelijk gemaakt om te bezuinigen op het budget voor Ontwikkelingssamenwerking, want er is geen Nederlander die daarvoor het Malieveld op gaat. Het wordt ook makkelijker om een coalitie aan te gaan met een partij die in het vorige Kabinet nog gedoogd werd door een partij die staat voor alles waar de PvdA op tegen is.

De PvdA wil natuurlijk eigenlijk deze coalitie niet aangaan, maar met een toenemend aantal ‘one-issue’ partijen en oprukkend populisme bij zowel links als rechts, zijn de VVD en de PvdA op elkaar aangewezen. De PvdA wil liever ook niet bezuinigen op OS, maar zonder draagvlak voor OS onder de bevolking, geen negatieve reactie van de kiezer of in de peilingen wordt het wel heel makkelijk.

Met voldoende draagvlak voor de idealen van de PvdA onder de bevolking of zelfs onder de PvdA kiezers, kan je als partij tegen een potentiële coalitiegenoot zeggen dat bezuinigen op OS niet ter sprake zullen komen. Datzelfde geldt de strafbaarstelling van illegaliteit of voor het stopzetten van een ‘linkse hobby’ als het krachtwijkenbeleid. Maar partijen weten niet meer te inspireren, ze weten in de huidige tijd niet meer hoe men draagvlak voor een onderwerp moet creëren en daarbij komt dat ze zijn vergeten om idealen boven het pluche ter verkiezen.

Zo ben je als partij zelf verantwoordelijk voor de creatie van een politieke arena die de ruimte geeft aan populistische partijen, met simplistische antwoorden en een politiek bestel dat uit steeds meer randpartijen bestaat die langzaam het solidariteitsbeginsel in Nederland onderuit halen.

De Nederlandse media heeft ook gefaald 

De rol van de Nederlandse media in de ontwikkeling van deze oppervlakkige manier van politiek bedrijven moet men natuurlijk niet vergeten. Het idee-fixe dat het publieke stelsel een linkse voorkeur heeft, heeft als gevolg dat politici van VVD en PVV huize nauwelijks nog kritisch worden bevraagd. Kranten publiceerden lange tijd iedere tweet van Geert Wilders omdat die nieuwswaardig zouden zijn. Peilingen werden zonder kanttekeningen overal gepubliceerd. Zodra Maurice de Hond weet wat de Nederlander vindt, weten politici wat zij moeten vinden. Ieder relletje wordt voor de kijkcijfers uitgebuit, maar van een serieus inhoudelijk debat komt het nooit. Zelfs tijdens de verkiezingen leken de debatten van de NOS en RTL op een spelshow.

Sneller maar met inhoud 

Natuurlijk mag de politiek en mogen politici wel wat moderner, wat sneller dan voorheen zijn. We moeten zeker weg van een chagrijnig stijf debat zoals dat van Ad Melkert en Hans Dijkstal met Pim Fortuyn. Maar de inhoud, de bevlogenheid en de idealen moeten we niet kwijtraken. Om terug te keren naar die basis heeft men een kritische Kamer nodig, inclusief de partijen die ook in het Kabinet zijn vertegenwoordigd. Uiteraard zijn geïnformeerde en kritische kiezers die niet iedere verkiezingen stemmen op de partij die het meest hun onderbuik aanspreekt ook onontbeerlijk. Zo ook een kritische en controlerende media. Leidende in plaats van volgende partijen. Bovenal politici die weten waar ze voor staan en die hun idealen en beloftes niet verkwanselen vanwege een crisis, een peiling of het illustere landsbelang. Op dit moment zijn geen van deze criteria vervuld en is er nog een lange weg te gaan.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: