Archive | Politiek RSS feed for this section

Obama Wint Maar Amerika Verliest

10 Nov

Obama is verzekerd van een tweede termijn in het Witte Huis. Van over de hele wereld stromen felicitaties binnen. Logisch want de meerderheid van de wereldbevolking zag liever een democraat dan een republikein het Witte Huis betrekken. De verkiezingen zijn gewonnen door de juiste persoon maar toch heeft Amerika verloren. Met deze verkiezingsuitslag is het lot van Amerika bezegeld.

In zijn eerste termijn heeft Obama het land niet kunnen verenigen. De ideologische kloof die het land al langer kenmerkte is onder zijn presidentschap uitgegroeid tot een politieke Grand Canyon. Zijn pragmatische houding tegenover de Republikeinen heeft gefaald. Het wheelen en dealen dat de Amerikaanse politiek kenmerkt heeft plaats gemaakt voor verschanste posities binnen de partijkaders. Deze uitslag heeft daar niets aan veranderd. In tegendeel, de marge waarmee Obama de verkiezingen heeft gewonnen is sinds 2008 sterk gekrompen. De draagkracht onder de Amerikaanse bevolking voor een tweede termijn is afgenomen. Waar Obama in 2008 nog met een verschil van 10 miljoen voorkeurstemmen de verkiezingen won, is dit nu teruggelopen tot nog geen 3 miljoen. Eenzelfde afname is te zien onder de electorale stemmen die van 365 in 2008 naar 303 in 2012 zijn gezakt.

In het congres is er sinds 2010 weinig veranderd. De democraten behouden een kleine meerderheid in de Senaat  maar in het huis van afgevaardigden nemen de republikeinen stevig de leiding. De politieke impasse die de Amerikaanse overheid in de zomer van 2011 teisterde zal niet langer een uitzondering zijn. De uitslag van gisteren zal een verlammende werking hebben op de Amerikaanse overheid en daarmee Amerika beschadigen.

De uitdagingen voor Obama zijn groot en onoplosbaar als hij het congres niet meekrijgt. Aan het eind van dit jaar moet er een overeenkomst zijn gesloten over de nieuwe begroting. Komen ze er niet uit dan moet de Amerikaanse overheid volgens de Budget Control Act ongeveer 600 miljard bezuinigen. Een fiscale afgrond die volgens IMF-directeur Christine Legarde een directe bedreiging vormt voor zowel de Amerikaanse als wereldeconomie.

John Boehner, leider van de Republikeinse meerderheid in het huis van afgevaardigden, neemt een voorschot op de onderhandelingen en ziet in de verkiezingsuitslag geen mandaat voor hogere belastingen. De ruimte tot onderhandelen lijkt met deze uitspraak nog kleiner te zijn geworden. De politieke impasse zal een desastreuse uitwerking hebben op Amerika. In 2011 durfden beide partijen geen verantwoordelijkheid te nemen maar schoven ze elkaar de schuld in de schoenen. Dit zal eind 2012 niet anders zijn met als resultaat dat de partijen nog verder van elkaar verwijderd raken en het land nog meer verdeeld wordt.

Daarmee is het lot van de Verenigde Staten in ieder geval voor de komende vier jaar bezegeld. Op nationaal niveau valt er weinig positiefs te verwachten met betrekking tot de hervorming van het belastingstelsel, het onderwijs en zelfs de zorg. De inkomensverschillen worden groter en hoog- en laagopgeleide Amerikanen komen tegenover elkaar te staan. Er valt op deze en vele andere terreinen vier jaar stilstand te verwachten die de Amerikaanse samenleving niet ten goede zal komen.

Op internationaal niveau zal de betrokkenheid van Amerikanen op een laag pitje komen te staan. Waar Amerikaans leiderschap in het verleden in Libië vele levens heeft gered zal dit voor Syrië niet op gaan. Nieuwe internationale klimaatverdragen maken zonder steun van de VS geen schijn van kans. Een broodnodige hervorming van het wereldwijde financiële stelsel kan niet plaatsvinden zonder goedkeuring van de grootste economie ter wereld. De kans dat een Bretton Woods II of een ‘global Marshall Plan’ onder leiding van de VS tot stand zal komen is nihil.

Deze verkiezingsuitslag is daarom niet één om te vieren. De felicitaties van de vele wereldleiders zijn ongegrond. Zowel Amerika als de rest van de wereld zal nog zwaar te lijden hebben onder de verdeeldheid van het Amerikaanse volk en de Amerikaanse politiek.

De grootste uitdaging voor Obama is daarom misschien wel om Amerika in 2017 minder verdeeld achter te laten dan toen hij aantrad in 2009. Als hij het land in de komende vier jaar bijeen kan brengen dan zal dit Obama’s grootste prestatie zijn van zijn presidentschap. Zo kan hij de weg vrijmaken voor zijn opvolger en de Verenigde Staten een kans te geven weer het land te worden dat het ooit is geweest.

PEILINGEN ONDERMIJNEN DE DEMOCRATIE

1 Oct

Tijdens de laatste verkiezingen laaide er even een discussie op over de invloed van peilingen op het stemgedrag van kiezers. De SP, de partij die vroeg in de verkiezingen niks te klagen had over de peilingen, vond nadat de PvdA omhoogschoot dat er toch een discussie moest plaatsvinden. De Trouw volgde met het bericht dat men twijfelde aan het nut van het publiceren van alle peilingen. Nu, bijna twee weken na de verkiezingen hoor je niemand er meer over. De discussie was zo vluchtig als de peilingen van gisteren.

Dat peilingen niet kunnen worden verboden spreekt vanzelf. De vrijheid van meningsuiting is tenslotte een groot goed. Maar daarmee is de kous niet af. De discussie omtrent de peilingen kan niet simpelweg worden afgedaan met een dooddoener als de vrijheid van meningsuiting. De peilingen en dus ook de peilers hebben grote invloed op hoe wij democratie ervaren en beoefenen.

Natuurlijk merkte de SP terecht op dat peilingen de uiteindelijke verkiezingsuitslag beïnvloeden. In hoeverre dit waar is valt moeilijk vast te stellen, maar het is duidelijk dat de zwevende kiezer sneller voor een winnaar gaat dan een verliezer. Daarnaast heb je de strategische kiezer die misschien liever op de SP of GroenLinks had gestemd maar nu in groten getale overging op de PvdA. Zo worden de kiezer en de uitslag van de verkiezingen beïnvloed door de uitkomst van peilingen. In feite zorgen peilingen zo gedeeltelijk voor een selffulfilling prophecy.

Maar peilingen ondermijnen de democratie op nog een andere manier. Ook tijdens een Kabinetsperiode verschijnen er regelmatig peilingen waarin fijntjes wordt vastgesteld dat de partijen die in de coalitie zitten samen geen meerderheid meer zouden hebben als er ‘nu’ verkiezingen waren. Hetzelfde geldt voor het peilen van de (im)populariteit van een Kabinet, Premier, bewindspersoon of maatregel. Dit vormt een directe ondermijning van het gezag en draagkracht van een coalitie en daarmee draagt het bij aan het dalende vertrouwen in de politiek. Het zorgt er tevens voor dat partijen steeds vaker kortetermijnpolitiek en incidentenpolitiek gaan bedrijven om de wispelturige kiezer te bekoren. Peilingen voeden op die manier het populisme en ondermijnen het landsbelang door stabiel besturen onmogelijk te maken. Toen de PVV de stekker uit het Catshuis overleg trok was dat tenslotte uit pure electorale overwegingen en niet vanwege principekwesties.

Nu gaat het zelfs zover dat Maurice de Hond nog voordat de formatie was begonnen al peilde dat de PvdA maar liefst 4 zetels was gezakt. Laten we hopen dat de coalitie VVD-PvdA nog een meerderheid overheeft in de peilingen na de formatie. Zonder draagkracht is er geen slagkracht. En zonder slagkracht geen Kabinet dat het 4 jaar volhoudt.

Een verbod op peilingen is onredelijk en gaat tegen de vrijheid van meningsuiting in. Het zorgt er tevens voor dat Maurice de Hond geen werk meer heeft en niet langer kan aanschuiven bij DWDD. Dat wil ik voorkomen. Maar ik wil wel de kranten en de media aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Het klakkeloos verspreiden en overnemen van peilingen en uitspraken van peilers maakt hen medeverantwoordelijk voor de gevolgen. Zonder een kritische en contextuele noot over de onderzoeksmethode of de betekenis van de peilingen, dragen de kranten en de media impliciet bij aan het ondermijnen van de democratie. Dat is betreurenswaardig, zeker daar het juist de taak van de journalistiek is om te informeren en te duiden. Het is niet voor niets de hoeder van de democratie. Ik roep journalistiek Nederland dan ook op om goed na te denken over nut en noodzaak alvorens een peiling rücksichtslos te publiceren. Jullie bepalen of een peiling nieuwswaardig is of gewoon de zoveelste in een reeks van (on)nauwkeurige dagkoersen.

Rutger Schuil