Archive | Uncategorized RSS feed for this section

De Nederlandse politiek mist idealen

17 Aug

Het tekort van de Nederlandse politiek bestaat uit een tekort aan idealen. De idealen die partijen hadden voordat de crisis begon zijn als sneeuw voor de zon verdwenen. Met als triest dieptepunt het stopzetten van het krachtwijkenbeleid, de bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking en de vervuiling van onze Official Development Assistance uitgaven. Het verheffingsideaal en het idee van de maakbare samenleving zijn verdwenen. Wat overblijft is een cynische politieke cultuur en een hardvochtig beleid gericht op het individu. Partijen hebben geen probleem meer om generaties en bevolkingsgroepen tegen elkaar uit te spelen. De 50Plus partij en de PVV zijn hier ultieme voorbeelden van.

De crisis is niet de enige schuldige 

Het is niet alleen de crisis waar de oorzaak van deze ontwikkeling ligt; het zijn de partijen zelf die sinds Pim Fortuyn steeds openlijker strijden voor de gunsten van de kiezer. Het resultaat is een oneindige reeks van spoeddebatten en Kamervragen. De waan van de dag regeert te allen tijde. In een politiek landschap waar je idealen en beleid moet samenvatten in een Tweet raakt de inhoud verloren. In plaats van hun kiezers te leiden, zijn de politieke partijen nu de volgers geworden van de grillen van de bevolking, geventileerd door opiniemakers en opiniepeilers.

In deze situatie is het gemakkelijk om als partij haar idealen te vergeten en haar kleur te verliezen. De resultaten zijn alom vertegenwoordigd. Men is het vertrouwen in de politiek kwijt, coalities worden steeds moeilijker te vormen, het aantal ‘one-issue’ parijten breidt zich gestaag uit en het populisme viert hoogtij.

Idealen niet meer te verwezenlijken

Het gevolg is ook dat de partijen hun idealen niet eens zouden kunnen verwezenlijken mochten ze deze toevalligerwijs terugvinden. Ze weten namelijk geen draagvlak meer te creëren voor hun ideeën. Daarmee wordt het voor een partij zoals de Partij van de Arbeid makkelijk gemaakt om te bezuinigen op het budget voor Ontwikkelingssamenwerking, want er is geen Nederlander die daarvoor het Malieveld op gaat. Het wordt ook makkelijker om een coalitie aan te gaan met een partij die in het vorige Kabinet nog gedoogd werd door een partij die staat voor alles waar de PvdA op tegen is.

De PvdA wil natuurlijk eigenlijk deze coalitie niet aangaan, maar met een toenemend aantal ‘one-issue’ partijen en oprukkend populisme bij zowel links als rechts, zijn de VVD en de PvdA op elkaar aangewezen. De PvdA wil liever ook niet bezuinigen op OS, maar zonder draagvlak voor OS onder de bevolking, geen negatieve reactie van de kiezer of in de peilingen wordt het wel heel makkelijk.

Met voldoende draagvlak voor de idealen van de PvdA onder de bevolking of zelfs onder de PvdA kiezers, kan je als partij tegen een potentiële coalitiegenoot zeggen dat bezuinigen op OS niet ter sprake zullen komen. Datzelfde geldt de strafbaarstelling van illegaliteit of voor het stopzetten van een ‘linkse hobby’ als het krachtwijkenbeleid. Maar partijen weten niet meer te inspireren, ze weten in de huidige tijd niet meer hoe men draagvlak voor een onderwerp moet creëren en daarbij komt dat ze zijn vergeten om idealen boven het pluche ter verkiezen.

Zo ben je als partij zelf verantwoordelijk voor de creatie van een politieke arena die de ruimte geeft aan populistische partijen, met simplistische antwoorden en een politiek bestel dat uit steeds meer randpartijen bestaat die langzaam het solidariteitsbeginsel in Nederland onderuit halen.

De Nederlandse media heeft ook gefaald 

De rol van de Nederlandse media in de ontwikkeling van deze oppervlakkige manier van politiek bedrijven moet men natuurlijk niet vergeten. Het idee-fixe dat het publieke stelsel een linkse voorkeur heeft, heeft als gevolg dat politici van VVD en PVV huize nauwelijks nog kritisch worden bevraagd. Kranten publiceerden lange tijd iedere tweet van Geert Wilders omdat die nieuwswaardig zouden zijn. Peilingen werden zonder kanttekeningen overal gepubliceerd. Zodra Maurice de Hond weet wat de Nederlander vindt, weten politici wat zij moeten vinden. Ieder relletje wordt voor de kijkcijfers uitgebuit, maar van een serieus inhoudelijk debat komt het nooit. Zelfs tijdens de verkiezingen leken de debatten van de NOS en RTL op een spelshow.

Sneller maar met inhoud 

Natuurlijk mag de politiek en mogen politici wel wat moderner, wat sneller dan voorheen zijn. We moeten zeker weg van een chagrijnig stijf debat zoals dat van Ad Melkert en Hans Dijkstal met Pim Fortuyn. Maar de inhoud, de bevlogenheid en de idealen moeten we niet kwijtraken. Om terug te keren naar die basis heeft men een kritische Kamer nodig, inclusief de partijen die ook in het Kabinet zijn vertegenwoordigd. Uiteraard zijn geïnformeerde en kritische kiezers die niet iedere verkiezingen stemmen op de partij die het meest hun onderbuik aanspreekt ook onontbeerlijk. Zo ook een kritische en controlerende media. Leidende in plaats van volgende partijen. Bovenal politici die weten waar ze voor staan en die hun idealen en beloftes niet verkwanselen vanwege een crisis, een peiling of het illustere landsbelang. Op dit moment zijn geen van deze criteria vervuld en is er nog een lange weg te gaan.

Advertisements

Zomerserie de stagiairs van BZ: ‘Het is belangrijk klimaat concreet te maken’

5 Aug

Ze zijn jong, getalenteerd en ze zorgen voor een frisse wind op de werkvloer. Er lopen jaarlijks tussen de 450 en 500 studenten stage op het departement en op de posten. In deze zomerserie staan 25 van onze stagiairs centraal: wie zijn deze nieuwe diplomaten in spe en wat beweegt hen? Deel 12: Rutger Schuil (27) voelt zich bij DME als een vis in het water. Hij houdt zich daar bezig met 2 van zijn favoriete onderwerpen: klimaat en OS.

DSC_0004

Dit ben ik

‘Na het afronden van mijn master American st udies, doe ik nu een master internationale betrekkingen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast werk ik als freelance eindredacteur voor Opiniestukken.nl. Eigenlijk ben ik per toeval in de journalistiek terecht gekomen. Ik heb ooit een aantal opiniestukken geschreven en naar de Volkskrant gestuurd. Een van de redacteuren van de krant vond dat ik talent had om te schrijven en zei dat ik eens met een vriend van hem moest bellen. Misschien dat hij nog iets wist.’

Stage bij BZ omdat

‘Ik heb vorig jaar al zes maanden stage gelopen bij de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. Dat was een rollercoaster van pieken en dalen. Mijn stage eindigde net voor het zomerreces, dus de Kamerverkiezingen heb ik helaas niet meer van dichtbij meegemaakt. Na de politieke kant wilde ik zien waar het beleid wordt gemaakt. Ik loop van 2 april tot 27 september stage bij de directie Milieu, Water, Klimaat en Energie (DME). De vacature sprak me erg aan, omdat ik hier OS en klimaat kan combineren. Twee onderwerpen die ik erg interessant vind. Zo volg ik de klimaatdiscussie op de voet. Het klimaat is nu misschien een hot topic, maar tegelijk is het ook iets ongrijpbaars. Niet iets wat bij mensen hoog op de agenda staat. Voor velen van ons heeft het geen directe impact zoals we bij honger en terrorisme wel voelen. Daarom is het belangrijk klimaat concreet te maken.’

Tijdens mijn stage heb ik geleerd

‘Bij BZ krijg je als stagiair de ruimte om jezelf te ontwikkelen en meer op eigen benen te staan. De afgelopen maanden heb ik geleerd onafhankelijker te opereren, assertiever te zijn en op mensen af te stappen. Wat ik erg leuk vond om te doen, was het schrijven van een toespraak voor de directeur. Daar zou ik mezelf graag verder in willen ontwikkelen. Meer de schrijverskant op gaan.’

Hier sta ik voor

‘Het is belangrijk achter je principes te blijven staan. Zelf ga ik een stevige discussie niet uit de weg. Uiteraard juich ik het toe als mensen hun mening geven over zaken, maar deze moet wel genuanceerd zijn. Mensen vergeten soms eerst de feiten te checken. Denk bijvoorbeeld aan het debat over het nut van ontwikkelingssamenwerking. Ik vind dat dit wel werkt. Met OS redden we levens en dragen we bij aan een stabielere wereld. Het is jammer dat er steeds minder draagvlak is en er op hulp wordt bezuinigd. Ik hoop mijn steentje te kunnen bijdragen aan het vergroten van het draagvlak van OS en BZ.’

IMG-20130805-WA0001

Mijn stage is geslaagd als

‘De collega’s op het departement en de posten meer bewust raken van de klimaatsverandering en wat voor effect dit heeft op OS. Bij DME stimuleren we alle BZ’ers meer activiteiten te ontplooien op dit gebied. Als er in een partnerland bijvoorbeeld een nieuw project start dat door BZ wordt gefinancierd, vragen we de betrokken partijen ook te kijken wat voor gevolgen dit heeft op het klimaat. Misschien zijn er alternatieven die beter zijn voor het milieu.’

Mijn koffie drink ik

‘Cappuccino met een beetje suiker en cacao.’

Tekst: door Anouk Bakker

De overheid volgt ons, tot voorbij de voordeur

25 Feb

Burgers en overheid houden elkaar in wantrouwen gevangen. Iedereen wordt als verdachte bejegend.

In Nederland wordt de burger niet vertrouwd. Niet door de overheid en helaas maar al te vaak ook niet door zijn medeburgers. Het excuus van een potentiele terroristische dreiging, moslimextremisme, zware criminaliteit of kinderporno wordt regelmatig gebruikt om de privacy in Nederland aan de kant te schuiven. Drogredenen als ‘je hebt niks te verbergen als je niks gedaan hebt’ en ‘jij bent toch ook tegen kinderporno, of niet soms?’ worden gebruikt om bezwaren van de bevolking en belangengroepen te pareren.

Toch bewijst de overheid keer op keer dat ze niet goed weet om te gaan met de gegevens van haar burgers. Een korte zoektocht op internet levert tal van voorbeelden op waar de overheid gefaald heeft of haar boekje ver te buiten ging. Recentelijk werden de inkomensgegevens van miljoenen Nederlanders door de belastingdienst doorgegeven aan de woningbouwcorporaties met als doel scheefwonen tegen te gaan. Helaas was de wet die dit goedkeurde nog niet eens behandeld door de Tweede Kamer.

DigiD zou ons allemaal een unieke account geven om gebruik te kunnen maken van de verschillende digitale loketten die de overheid te bieden heeft. Dit zou anoniem gebeuren en niemand anders zou toegang hebben tot jouw gegevens; identiteitsfraude was uitgesloten. Ook hier ging het fout, het bedrijf Diginator, dat dit proces faciliteerde, bleek verouderde en valse veiligheidscertificaten voor websites uit te geven. DigiD werd voor langere tijd onbruikbaar geacht en de gegevens van duizenden Nederlanders zijn mogelijk in gevaar geweest.

In 2008 is de overheid begonnen met het registeren van kentekens op de snelwegen in de regio Rotterdam en Zwolle. Het doel was om daders van misdrijven te achterhalen. Volgens het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) is het bewaren van kentekens van onschuldige burgers ‘in strijd met de wet en een onrechtmatige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer’. Politiekorpsen mochten de gegevens maar drie dagen bewaren, maar bewaarden deze vaak maanden lang. Om dit te corrigeren, diende minister Ivo Opstelten (VVD) in 2011 een wet in die het legaal maakte voor de politie om de kentekengegevens voor langere tijd te bewaren om ook alvast bewijsmateriaal voor toekomstige misdrijven te verzamelen. Korpsen werden dus niet gestraft voor hun privacyschending, maar beloond.

Voordat ik het vergeet: onze overheid tapt regelmatig telefoons af. Het is goed mogelijk dat uw gesprekken ook wel eens zijn afgeluisterd. Dat zal wel meevallen denkt u, maar er werden bijvoorbeeld in 2008 26.425 telefoons in Nederland afgetapt. Ter vergelijking: in de Verenigde Staten, waar meer dan 300 miljoen mensen wonen, werd er 2.208 keer afgetapt. Dat zijn trouwens de officiële cijfers, want de AIVD en de MIVD mogen ook telefoongesprekken afluisteren, maar hoeven niet te melden met welke frequentie dit gebeurt. In 2002 werd in de wet wel opgenomen dat de afgeluisterde persoon nadat het onderzoek was afgelopen op de hoogte moest worden gebracht van wat er had plaatsgevonden. Maar ook hier faalt de overheid weer. Sinds de notificatieplicht in de wet staat, is hij nog nooit uitgevoerd.

Vorige week kwamen de ministers Opstelten van Veiligheid & Justitie (VVD) en Schippers van Volksgezondheid (VVD) met nog meer plannen om Nederland veiliger te maken. Beiden houden er welhaast Orwelliaanse methodes op na om dit te bereiken. Opstelten zou graag zien dat de Nederlandse politie computers van verdachte burgers mag hacken. Schippers maakt het nog bonter: zij ziet graag dat justitie dna van patiënten mag raadplegen dat in ziekenhuizen wordt opgeslagen. Op die manier zou via een omweg een landelijke dna-databank worden gecreëerd en is iedere burger een potentiële verdachte. Dat de gegevens van patiënten nu al niet veilig zijn bij ziekenhuizen, betrekt de minister niet eens bij haar overwegingen.

Het is duidelijk dat de overheid de Nederlandse burger het liefst tot achter de voordeur wil controleren. Maar ik vraag me af of het niet eens tijd wordt dat wij de overheid wat meer gaan controleren. Waarom vertrouwen wij de overheid nog met onze gegevens als zij er niet zorgvuldig mee omgaat?

Ik heb niets te verbergen en de ministers vast ook niet. Juist omdat ik dat vertrouwen heb, heb ik niet de neiging om hun telefoongesprekken af te luisteren of hun dna onder de loep te nemen. Laat staan dat ik wil weten wat er wel en niet op de persoonlijke laptop van Opstelten en Schippers te vinden is.

Daarom snap ik niet waarom de ministers de aandrang voelen om in de wet vast te leggen dat justitie mijn dna, mijn telefoongesprekken en mijn laptop wel mag onderzoeken. Een samenleving vol met wantrouwen is niet de samenleving waarin we willen leven. Vertrouw mij en ik vertrouw u. Laten we het daar voorlopig even bij houden.

EU kan zich geen optie ‘à la carte’ veroorloven

25 Feb

Met hun pogingen bevoegdheden uit Brussel ‘terug te halen’ schaden de lidstaten uiteindelijk hun eigen belangen.

De Britse premier Cameron is er bedreven in: een populistische visie ventileren op de Europese Unie om zijn conservatieve achterban te paaien. Zijn speech past in een trend van politici die handig inspelen op de negatieve gevoelens over de Europese Unie die de Europeanen hebben overgehouden aan de eurocrisis. In Nederland openbaarde dit zich tijdens de verkiezingen van vorig jaar. Daar begon Geert Wilders een lastercampagne tegen de Europese Unie, de Europese leiders en de Europese instituties. Het CDA, de ChristenUnie en de SP sprongen ook op de anti-Europese trein, maar veel viel er gezien de verkiezingsuitslag niet te halen.

Met de rede van Cameron hebben de Nederlandse politici weer een aanleiding om punten te scoren bij de ontevreden burger. De VVD zou graag een lijstje zien met bevoegdheden die terug kunnen naar Den Haag. Zo’n lijstje is om twee redenen volstrekte onzin: de meeste Brusselse maatregelen zijn met elkaar verweven omdat de (economische) maatschappij geen makkelijke scheidslijnen kent. Milieuregels in één lidstaat leiden tot een concurrentievoordeel in een ander lidstaat. Milieuregels moeten daarom op Europees niveau worden geregeld om de interne markt vlot te laten verlopen. Dit mechanisme heet in de internationale betrekkingen niet voor niets het spillover-effect. 

De tweede reden – en dat weet VVD-fractievoorzitter Zijlstra – is dat de Brusselse maatregelen en wetgeving in de Tweede Kamer worden getoetst op proportionaliteit en subsidiariteit. Deze toetsing zorgt ervoor dat bevoegdheden zoveel mogelijk op nationaal niveau worden geregeld tenzij het efficiënter is om dit op Europees niveau te doen. Alleen als aan beide voorwaarden wordt voldaan, geeft de Kamer haar goedkeuring. Gelukkig maar, want daarom kunnen wij onze eigen koers varen ten aanzien van het homohuwelijk, het gedoogbeleid en het euthanasie-, en abortusbeleid. Een lijstje maken is dus onnodig en welhaast onmogelijk. Of heeft de Kamer er in het verleden soms een potje van gemaakt? 

Het CDA maakte het vorige week nog wat concreter: onder andere het zwangerschapsverlof, enkele milieuregelingen en de pensioenregels zouden onder Haags gezag moeten vallen. Daarmee bedrijft het CDA partijpolitiek. De bestaande nitraat- en bodemrichtlijnen uit Brussel zouden in Den Haag kunnen worden afgezwakt, tot groot genoegen van de traditionele landbouwachterban. 

Op het zwangerschapsverlof is weinig aan te merken. De Brusselse regels beschermen de werknemer beter dan destijds de Nederlandse. Dan de pensioenregels: het is begrijpelijk dat zowel politici als burgers wantrouwend tegenover bemoeienissen met de pensioenregels staan. Maar juist daar valt op Europees niveau veel te behalen. Er heerst tenslotte grote ontevredenheid over de pensioenleeftijd in landen als Frankrijk en Griekenland. Europese regelgeving zou ervoor kunnen zorgen dat de pensioenleeftijd in alle lidstaten wordt opgetrokken tot 65 of 67 jaar. 

Curieus was dat de regeringspartij PvdA bij monde van het Kamerlid Servaes heeft laten weten dat het CDA nu op de Europalijn van het kabinet zit. Curieus, omdat Diederik Samsom twee weken geleden zelf in Nieuwsuur nog zeer kritisch reageerde op de speech van Cameron. Daar zei hij dat het kabinet zijn kritiek op het ‘supermarktmodel’ van Cameron deelt. Vreemd dat nu het CDA een soortgelijk ‘supermarktlijstje’ bepleit, het kabinet hier opeens achter lijkt te staan. Misschien wordt het tijd voor Samsom om weer eens te bellen met zijn de Franse president Hollande, ook sociaal-democraat, zoals hij dat deed voor de verkiezingen. Hollande lijkt een beter en duidelijker antwoord te hebben op de Europese vraag dan de Nederlandse regering. Het is alleen jammer dat Hollande de landbouwsubsidies wil handhaven, maar geen politicus is zonder zonden. 

Het terughalen van bevoegdheden blijkt op vele vlakken onnodig en zeer waarschijnlijk ook onmogelijk. De optie ‘à la carte’ bestaat niet voor de Europese Unie. Een lijstje opstellen is misschien goed voor de bühne, maar niet voor Nederland. Juist enkele nieuwe bevoegdheden, zoals afspraken over de pensioenleeftijd op Europees niveau, zou Europa meer concurrerend en solidair maken. De grote problemen van de Europese Unie, het ondemocratische gehalte, de zwakke onderlinge verbintenis tussen lidstaten en de huidige eurocrisis, worden niet opgelost met lijstjes. 

Dat weten onze politici ook wel, maar ze durven het ons helaas niet te vertellen. Hun reactie op Cameron is kortzichtig en speelt in op de emotie van de kiezer. Het overtuigen van het electoraat van nut en noodzaak van de Unie lijkt niet aan de Nederlandse politicus besteed. ‘Europa, best belangrijk’ is weer terug, maar blijkt nooit weg te zijn geweest. Met die houding krijgen wij onze soevereiniteit niet terug en wordt de EU niets meer dan een bonte verzameling van economisch verzwakte landen, krampachtig vasthoudend aan hun eigen boodschappenlijstje.

 

LET OP: GELD LENEN KOST GELD

19 Nov

Geld lenen kost geld. Dit wordt ons door de overheid al enkele jaren duidelijk gemaakt op televisie en in advertenties. Geleend geld zal moeten worden terugbetaald tegen een soms hoge rente, en dus kost geld lenen geld. Hetzelfde principe wordt er ook op nagehouden door de Nederlandse regering. We moeten bezuinigen om het huishoudboekje op orde te krijgen. Helaas voor het Kabinet werkt de economie op macroniveau anders dan op microniveau.

Op microniveau klopt het adagium, een gezin kan niet eeuwig blijven lenen. Uiteindelijk zal het ten onder gaan aan de schuldenlast. Maar op macroniveau werkt deze economische wetmatigheid subtieler. Nederland bevindt zich namelijk in de comfortabele situatie waarin geld lenen geen geld kost. Het komt af en toe zelfs voor dat wij geld toe krijgen als andere landen en investeerders hun geld in Nederland willen stallen. Er zal gezegd worden dat dit komt omdat wij zo goed kunnen bezuinigen. Omdat de Nederlandse overheid binnen de drie-procent-norm van Brussel blijft. Dit is maar ten dele waar, de werkelijke reden is complexer.

Wij hebben in vergelijking met de Zuid-Europese landen een zeer moderne economie. Deze wordt gekenmerkt door een hoge mate van innovatie, arbeidsflexibiliteit en een gemoderniseerd sociaal zorg- en pensioenstelsel. Daarom is onze totale schuld altijd stukken lager geweest dan die van Portugal, Italië, Griekenland en Spanje, de zogenoemde PIGS landen. Het vertrouwen in Nederland is bijgevolg groot en zal dat blijven, ook als we soms ons boekje te buiten gaan.

Vanzelfsprekend kost onze staatsschuld ons geld, ongeveer €10 miljard aan rente per jaar. Dit is absoluut weggegooid geld te noemen. Helaas is hier met de huidige bezuinigingen weinig aan te veranderen. Deze rente wordt namelijk betaald over onze totale staatschuld die eind 2013 rond de €447 miljard schommelt. Rutte-I en Rutte-II bezuinigen samen €46 miljard maar houden een begrotingstekort van 2,7% waardoor de staatsschuld blijft toenemen en het bedrag aan rente gelijk blijft of zelfs toeneemt. Herfinanciering van een gedeelte van de staatsschuld tegen lagere rentes is mogelijk maar het probleem wordt er niet mee opgelost.

Wat moet er dan gebeuren?

Als er bezuinigd wordt op overheidsniveau, bezuinigd wordt in het bedrijfsleven en bezuinigd wordt door de consument dan is er geen economische groei meer mogelijk. Zonder groei en zonder vraag naar producten en goederen ontstaat er minder werkgelegenheid. Minder werkgelegenheid betekent minder inkomsten voor de overheid, met verder bezuinigingen tot gevolg. Zo gaat de cirkel rond. Het vertrouwen neemt af, het pessimisme neemt toe en iedereen wordt er de dupe van. Bezuinigen is nog nooit de manier gebleken om uit een crisis te komen.

Je ziet het in Griekenland en Spanje gebeuren, waar de overheid te veel en te snel moet bezuinigen. Zonder groei en zonder uitzicht op een verbeterde situatie, zijn 1 op de 4 Spanjaarden en Grieken werkloos. Onder de jongeren is dit zelfs 1 op de 2. Geen baan betekent geen inkomen en geen inkomen betekent geen belastingafdracht maar wel een uitkering. Kortom, werkloosheid kost de overheid en het bedrijfsleven handenvol geld.

Hoe kwamen andere landen uit de economische crisis? In het verleden hadden onder andere de Verenigde Staten en Duitsland te lijden onder de Grote Depressie van de jaren dertig. Zij kwamen hieruit door grote investeringen in de oorlogsindustrie. Gelukkig is deze investering nu niet nodig. Maar dezelfde landen investeren wel in onderwijs, infrastructuur, duurzame energie en innovatie. De BRIC landen, met Brazilië en China voorop zetten grote stimuleringspakketten in die hun land sterk uit de crisis laat komen. Deze landen zijn afgestapt van het strikte monetaristisch beleid dat Milton Friedman vanaf de jaren zeventig met succes promootte. Het is tijd voor een gematigd Keynesiaans economisch model: investeren in crisistijd en bezuinigen wanneer het goed gaat. Zo groei je de crisis uit en neemt de staatschuld (naar verhouding) af. Investeren en nivelleren. Laat het een feestje worden voor heel Nederland.

 

 

Obama Wint Maar Amerika Verliest

10 Nov

Obama is verzekerd van een tweede termijn in het Witte Huis. Van over de hele wereld stromen felicitaties binnen. Logisch want de meerderheid van de wereldbevolking zag liever een democraat dan een republikein het Witte Huis betrekken. De verkiezingen zijn gewonnen door de juiste persoon maar toch heeft Amerika verloren. Met deze verkiezingsuitslag is het lot van Amerika bezegeld.

In zijn eerste termijn heeft Obama het land niet kunnen verenigen. De ideologische kloof die het land al langer kenmerkte is onder zijn presidentschap uitgegroeid tot een politieke Grand Canyon. Zijn pragmatische houding tegenover de Republikeinen heeft gefaald. Het wheelen en dealen dat de Amerikaanse politiek kenmerkt heeft plaats gemaakt voor verschanste posities binnen de partijkaders. Deze uitslag heeft daar niets aan veranderd. In tegendeel, de marge waarmee Obama de verkiezingen heeft gewonnen is sinds 2008 sterk gekrompen. De draagkracht onder de Amerikaanse bevolking voor een tweede termijn is afgenomen. Waar Obama in 2008 nog met een verschil van 10 miljoen voorkeurstemmen de verkiezingen won, is dit nu teruggelopen tot nog geen 3 miljoen. Eenzelfde afname is te zien onder de electorale stemmen die van 365 in 2008 naar 303 in 2012 zijn gezakt.

In het congres is er sinds 2010 weinig veranderd. De democraten behouden een kleine meerderheid in de Senaat  maar in het huis van afgevaardigden nemen de republikeinen stevig de leiding. De politieke impasse die de Amerikaanse overheid in de zomer van 2011 teisterde zal niet langer een uitzondering zijn. De uitslag van gisteren zal een verlammende werking hebben op de Amerikaanse overheid en daarmee Amerika beschadigen.

De uitdagingen voor Obama zijn groot en onoplosbaar als hij het congres niet meekrijgt. Aan het eind van dit jaar moet er een overeenkomst zijn gesloten over de nieuwe begroting. Komen ze er niet uit dan moet de Amerikaanse overheid volgens de Budget Control Act ongeveer 600 miljard bezuinigen. Een fiscale afgrond die volgens IMF-directeur Christine Legarde een directe bedreiging vormt voor zowel de Amerikaanse als wereldeconomie.

John Boehner, leider van de Republikeinse meerderheid in het huis van afgevaardigden, neemt een voorschot op de onderhandelingen en ziet in de verkiezingsuitslag geen mandaat voor hogere belastingen. De ruimte tot onderhandelen lijkt met deze uitspraak nog kleiner te zijn geworden. De politieke impasse zal een desastreuse uitwerking hebben op Amerika. In 2011 durfden beide partijen geen verantwoordelijkheid te nemen maar schoven ze elkaar de schuld in de schoenen. Dit zal eind 2012 niet anders zijn met als resultaat dat de partijen nog verder van elkaar verwijderd raken en het land nog meer verdeeld wordt.

Daarmee is het lot van de Verenigde Staten in ieder geval voor de komende vier jaar bezegeld. Op nationaal niveau valt er weinig positiefs te verwachten met betrekking tot de hervorming van het belastingstelsel, het onderwijs en zelfs de zorg. De inkomensverschillen worden groter en hoog- en laagopgeleide Amerikanen komen tegenover elkaar te staan. Er valt op deze en vele andere terreinen vier jaar stilstand te verwachten die de Amerikaanse samenleving niet ten goede zal komen.

Op internationaal niveau zal de betrokkenheid van Amerikanen op een laag pitje komen te staan. Waar Amerikaans leiderschap in het verleden in Libië vele levens heeft gered zal dit voor Syrië niet op gaan. Nieuwe internationale klimaatverdragen maken zonder steun van de VS geen schijn van kans. Een broodnodige hervorming van het wereldwijde financiële stelsel kan niet plaatsvinden zonder goedkeuring van de grootste economie ter wereld. De kans dat een Bretton Woods II of een ‘global Marshall Plan’ onder leiding van de VS tot stand zal komen is nihil.

Deze verkiezingsuitslag is daarom niet één om te vieren. De felicitaties van de vele wereldleiders zijn ongegrond. Zowel Amerika als de rest van de wereld zal nog zwaar te lijden hebben onder de verdeeldheid van het Amerikaanse volk en de Amerikaanse politiek.

De grootste uitdaging voor Obama is daarom misschien wel om Amerika in 2017 minder verdeeld achter te laten dan toen hij aantrad in 2009. Als hij het land in de komende vier jaar bijeen kan brengen dan zal dit Obama’s grootste prestatie zijn van zijn presidentschap. Zo kan hij de weg vrijmaken voor zijn opvolger en de Verenigde Staten een kans te geven weer het land te worden dat het ooit is geweest.